Walang sumagot. Tanging ang hangin lamang ang dumampi sa kanyang mukha—malamig, at puno ng pagsisisi.
Tumakas at nagrebelde si Delfin sa kagustuhan ng kanyang ama. Sa tulong ng kanyang kaibigang si Felipe, ipinagpatuloy niya ang paggising sa kamalayan ng mga kapwa niya Pilipino at mga manggagawa. Ipinakita sa nobela na ang pag-ibig sa kapwa at pag-ibig sa bayan ay magkakawing; hindi maaaring maging malaya ang puso ng isang tao kung ang lipunang kanyang ginagalawan ay nakakadena sa kahirapan at pagsasamantala ng mga mayayaman. Mga Pangunahing Tema at Implikasyon sa Lipunan 1. Pagsibol ng Kaisipang Sosyalista
: Ipinapakita ni Santos na ang tao ay marupok. Ang "salawahan" ay hindi lamang basta masamang ugali, kundi isang sikolohikal na realidad kung saan ang tao ay patuloy na naghahanap ng seguridad at kaligayahan sa maling paraan. buod ng salawahang pag ibig ni lope k santosiso
Si Lino ay isang binatang tapat ang pagmamahal kay Nati. Sa kabilang banda, si Rafael naman ay isang lalaking kilala sa pagiging mapaglaro sa puso ng mga kababaihan, o ang tinatawag na "salawahan." Pumasok sa eksena si Isidra, isang babaeng naging bahagi rin ng masalimuot na ugnayan ng mga tauhan.
Ang pananakit sa damdamin ng iba ay bumabalik din sa taong gumawa nito. Sa huli, ang taong hindi marunong makuntento ay nawawalan ng lahat. Walang sumagot
Kumakatawan sa tapat, marangal, at pamilyar na pag-ibig.
Ang bida ay nagpapakita ng pag-unlad mula sa pagiging isang taong nalilito at pabagu-bago tungo sa isang taong may paninindigan at natutong pahalagahan ang tunay na pag-ibig. Sa tulong ng kanyang kaibigang si Felipe, ipinagpatuloy
Ito ang pinakapuso ng nobela. Ipinapakita ni Lope K. Santos ang malaking pagkakaiba ng taong may isang salita at isang puso sa taong naghahanap ng panandaliang aliw sa iba't ibang relasyon. 2. Kultura at Tradisyong Pilipino